Mieszkanie można przekazać w darowiźnie lub w umowie dożywocia

Przekazanie mieszkania dzieciom nie jest zbyt skomplikowane, ale najczęściej wymaga wizyty u notariusza


O czym przeczytasz?

Trzy sposoby przepisania mieszkaniaTo, co potocznie nazywa się „przepisaniem” jakiegoś majątku, tak naprawdę jest albo darowizną, albo umową dożywocia. Można także sporządzić testament i w nim zapisać przekazanie mieszkania córce, ale to rozwiązanie ma pewną wadę.

Darowizna nieruchomości tylko u notariusza

Umowa darowizny to po prostu taka czynność prawna, w której jedna strona decyduje się na nieodpłatne i bezwarunkowe przekazanie drugiej stronie jakiegoś składnika majątku. Może to być jakaś rzecz, pieniądze albo mieszkanie czy inna nieruchomość. W tym ostatnim przypadku umowa musi mieć formę aktu notarialnego.

Wadą darowizny jest jej bezwarunkowość – osoba starsza, przekazując mieszkanie członkowi rodziny, traci jakiekolwiek prawa do lokalu. Nowy właściciel może nakazać opuszczenie mieszkania i – niestety – w świetle przepisów będzie to żądanie jak najbardziej uzasadnione. Wprawdzie istnieją możliwości odwołania darowizny, ale nie jest to łatwe.

Dożywocie daje prawo do użytkowania mieszkania

Kolejnym rozwiązaniem jest umowa dożywocia. Ona także zakłada przekazanie nieruchomości osobie bliskiej (to nie jest warunek, przy dożywociu stroną może być każdy, również osoba niespokrewniona), lecz stawia przy tym warunek, wg którego nabywca mieszkania zobowiązuje się do opieki nad darczyńcą. Przepisy kodeksu cywilnego mówią, że opieka musi być sprawowana w taki sposób, że darczyńca faktycznie staje się domownikiem obdarowanego aż do końca życia.

To rozwiązanie ma tę dobrą stronę, że zabezpiecza osobę starszą przed skutkami konfliktów, które przecież zdarzają się w wielu rodzinach. Ale trzeba też pamiętać, że mieszkanie przekazane w ramach umowy dożywocia przechodzi na obdarowanego i ma on całkowite prawo do dysponowania nim, włącznie ze sprzedażą (choć obciążenie związane z dożywociem może zostać wpisane do księgi wieczystej lokalu i póki istnieje, wyraźnie obniża wartość nieruchomości).

Mieszkanie można zapisać w spadku

Do przekazania nieruchomości można także wykorzystać zapis testamentowy. To rozwiązanie daje właścicielowi mieszkanie kontrolę nad nim aż do śmierci, po której obdarowany otrzymuje lokal.

Dodatkową zaletą jest brak problemów, związanych z negatywnym odbiorem zapisu wśród innych członków rodziny, czyli – mówiąc wprost – unika się kłótni. No i często seniorem, który ma coś wartościowego do oddania w spadku, chętniej zajmuje się cała rodzina, a nie tylko wskazana np. w darowiźnie osoba.

Jednak – jak wszystko – i testament ma swoje wady. Wyobraźmy sobie sytuację, że senior wcześniej podzielił majątek na mniej więcej trzy równe części i dwie z nich już zostały przekazane bliskim. Trzecia część majątku to mieszkanie, w którym senior mieszka. To mieszkanie chce przekazać w testamencie np. trzeciemu ze swoich dzieci.

Zachowek ma znaczenie

Oczywiście, może być tak, że testamentu nikt nie zakwestionuje i życzeniu seniora stanie się zadość. Ale równie dobrze może dojść do sytuacji, że jedno z dzieci zakwestionuje testament, żądając swojej części w ramach zachowku. To rozwiązanie, funkcjonujące w polskim prawie, ma chronić najbliższych zmarłego przed wydziedziczeniem, czyli uniemożliwić przekazanie całego majątku np. jednemu z członków rodziny i pozostawienie pozostałych bez środków do życia. Wprawdzie można pozbawić członka rodziny prawa do zachowku, ale taka osoba musi mieć na sumieniu przestępstwo lub znęcać się nad bliskimi lub np. popaść w alkoholizm czy być nałogowym hazardzistą. Ogólnie rzecz biorąc – pozbawić zachowku można kogoś, kto bardzo wyraźnie narusza normy społeczne.

Artykuły, które mogą Cię zainteresować