Palenie w kominkach na Mazowszu może skończyć się sprawą w sądzie

Od 30 września w województwie mazowieckim obowiązuje nowy program ochrony powietrza. Zawiera on pierwszy w Polsce zakaz palenia w kominkach. To oznacza, że posiadacze kominków będą się nimi mogli cieszyć tylko w dni o dobrej jakości powietrza.


O czym przeczytasz?

Smog wygasi kominki na Mazowszu

Problemy ze smogiem i zanieczyszczeniami, o których w ostatnich latach zrobiło się głośno w całej Polsce, sprawiły, że władze różnych szczebli coraz ostrzej zabierają się za ochronę jakości powietrza. Coraz więcej pieniędzy idzie na wymianę starych kotłów, samorządy wojewódzkie przyjmują szeroko zakrojone programy, których celem jest redukcja zanieczyszczeń. Wśród nich jest województwo mazowieckie. Program ochrony powietrza, przyjęty przez sejmik, wszedł w życie z końcem września 2020 r.

Zalecenia i zakazy

Jednym z elementów programu są różnego rodzaju zestawy działań, które trzeba będzie podjąć w razie pogorszenia się jakości powietrza. Z niektórymi można by polemizować, jak choćby zalecenie, aby w dni z gorszym powietrzem używać np. rowerów do poruszania się zamiast aut. Zwykle bowiem największe problemy z jakością powietrza mamy jesienią i zimą, kiedy na rower jest po prostu za zimno.

Ale tą także i zakazy. Jednym z nich jest zakaz palenia w kominkach w dni o złej jakości powietrza.

Przy czym zakaz ten jest „schowany” w załączniku do uchwały sejmiku, w którym znajdują się „propozycje działań krótkoterminowych”. Gdyby ktoś więc chciał znaleźć konkretny paragraf, w którym znajduje się zakaz palenia w gorsze pod względem jakości powietrza dni, to mu się to nie uda.

- Załącznik jest integralną częścią uchwały, wprowadzającej program ochrony powietrza, a tym samym jest częścią prawa lokalnego – mówi Marcin Podgórski, dyrektor Departamentu  Gospodarki Odpadami, Emisji i Pozwoleń Zintegrowanych w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego. – Ustawa o ochronie środowiska pozwala na nałożenie w ramach prawa lokalnego obowiązków na osoby fizyczne. A sformułowanie, zawarte w tabeli działań, jakie należy podjąć gdy mamy smog, jest jednoznaczne – zakaz to zakaz.

Kiedy nie będzie można palić w kominku?

To, czy będzie można rozpalić w kominku, będzie zależeć od jakości powietrza, a dokładnie od tego, czy w powietrzu nie jest za dużo pyłu PM 2,5 i PM 10, a więc drobin, które tworzą smog. Normy dla pyłu PM 10 to 50 mikrogramów ma metr sześcienny (50 µg/m3). Wystarczy ryzyko przekroczenia poziomu dopuszczalnego – czyli tzw. alarm żółty – aby wprowadzić obostrzenia, w ramach których nie będzie można palić w kominkach. Kolejne poziomy – czyli poziom informowania, kiedy to stężenie PM 10 dochodzi do 200 µg/m3 oraz poziom alarmowy, gdy stężenie sięga już 300 µg/m3 oczywiście w kwestii palenia w kominkach niczego nie zmieniają.

Podobnie jest w przypadku pyłu PM 2,5, tutaj poziom dopuszczalny to chyba 20 µg/m3. Piszemy chyba, bo taka wartość jest na stronach Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Ten poziom obowiązuje od 1 stycznia 2020 r. Wcześniej było to 25 mikrogramów na metr sześcienny. Ale jednocześnie przy legendzie do mapy jakości powietrza na stronie GIOŚ jest informacja, że dobry poziom jakości powietrza kończy się na 35 µg/m3. A więc nie jest łatwo ustalić, kiedy następuje przekroczenie poziomu dopuszczalnego w przypadku pyłu PM 2,5. Ktoś wiec będzie musiał o tym poinformować.

- Informacja będzie wychodzić od Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, a do jej rozpowszechniania ma posłużyć Regionalny System Ostrzegania i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Mamy także w przygotowaniu aplikację dla mieszkańców województwa, która będzie przekazywać komunikaty Głównej Inspekcji Ochrony Środowiska – mówi Marcin Podgórski.

Ten zakaz nie będzie obejmować jedynie osób, dla którego kominek jest jedynym źródłem ciepła w domu. Nie będzie obowiązywać także w czasie, kiedy wskutek awarii, np. przerwy w dostawie prądu, inne źródła ciepła nie będą funkcjonować.

Będzie więcej kontroli

Jeśli rzeczywiście będzie można uzyskać powiadomienia o jakości powietrza na komórkę, wówczas trudno będzie się zasłaniać niewiedzą przy paleniu w kominku. Ale te wiadomości będą ważne także i dla tych, którzy posiadają kotły, zwłaszcza na paliwo stałe. Zła jakość powietrza będzie sygnałem dla służb gminnych i miejskich, aby ruszyć w teren i kontrolować, kto gdzie i czym pali. I ta zasada obowiązuje nie tylko w programie województwa mazowieckiego, ale także w znacznie łagodniejszym programie województwa lubuskiego (też przyjętym we wrześniu).

Tu warto zaznaczyć, że jeśli okaże się, że w piecach czy kotłach palimy złej jakości paliwem, możemy dostać karę. Jeśli jednak okaże się, że mimo stanu alarmowego palimy w kominku, to kary nie będzie.

- Strażnik miejski dzisiaj nie może ukarać za palenie w kominku mimo stanu alarmowego. Nie ma jeszcze takiej podstawy prawnej – przyznaje dyrektor Podgórski.

Jednak, jak zwrócił uwagę, brak możliwości wystawienia mandatu nie oznacza, że zakazu nie będzie można egzekwować. W sprawie niepokornego posiadacza kominka można skierować wniosek do sądu o ukaranie, możliwe jest wykorzystanie prawa o ochronie środowiska, w ramach którego m.in. wójt, burmistrz czy prezydent może nakazać takiemu buntownikowi działanie, zmierzające do zmniejszenia emisji. No i w planach jest propozycja zmiany przepisów, po której strażnicy miejscy mogą uzyskać prawo do karania za palenie w kominku.

Dwutlenek azotu zatrzyma budowy

Przy okazji warto jeszcze zwrócić uwagę, że w ramach programu ochrony powietrza samorząd Mazowsza chce zmniejszyć zanieczyszczenie powietrza także m.in. z dwutlenkiem azotu. Ten gaz pochodzi głównie z rur wydechowych samochodów.

Jeśli dojdzie do przekroczenia poziomu alarmowego, czyli – wg strony GIOŚ - 200 µg/m3, zakazane będzie używane wszelkiego napędzanego spalinowo sprzętu budowlanego. I choć w zimie buduje się u nas mniej, to jednak wyższe temperatury sprawiają, że buduje się całkiem sporo. Może się więc okazać, że zanieczyszczenia powietrza w połączeniu z ostrą uchwałą sejmiku Mazowsza wydłuży prace budowlane i zwiększy ich koszty.

Artykuły, które mogą Cię zainteresować