Święta spędzimy w domu, ponieważ tak chcemy. Sylwestra, bo tak musimy. Czym się kierować - niejasnymi przepisami czy zdrowym rozsądkiem?

Mamy nowe rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ograniczeń, nakazów i zakazów w okresie do ferii zimowych. Przepisy są, delikatnie mówiąc, mało konkretne. A może lepiej samemu uwolnić myślenie i odpowiedzialność?


O czym przeczytasz?

Zakaz aktywności i pobytów w hotelach. Lista jest długa

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii od 28 grudnia do 17 stycznia obowiązywać będą m.in. ograniczenia w działalności hoteli. Z zakwaterowania w hotelach będą mogli korzystać m.in. medycy, załogi samolotów, kierowcy transportu drogowego. Będą mogły działać hotele robotnicze lub dla pracowników sezonowych.

Zakaz obejmue także prowadzenia przez przedsiębiorców oraz przez inne podmioty działalności polegającej na prowadzeniu:

  1. dyskotek i klubów nocnych lub działalności, która polega na udostępnieniu miejsca do tańczenia organizowanego w pomieszczeniach lub w innych miejscach o zamkniętej przestrzeni, z wyłączeniem sportowych klubów tanecznych;
     
  2. basenów, aquaparków, siłowni, klubów i centrów fitness, z wyłączeniem podmiotów:
     
    1. działających w podmiotach wykonujących działalność leczniczą przeznaczonych dla pacjentów,
    2. dla członków kadry narodowej polskich związków sportowych.

Prowadzenie działalności związanej ze sportem, rozrywkowej i rekreacyjnej (ujętej w PKD w dziale 93.0) polegającej na organizacji współzawodnictwa sportowego, zajęć sportowych i wydarzenia sportowego jest dopuszczalne:

  • wyłącznie w przypadku sportu zawodowego lub zawodników pobierających stypendium sportowe, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie, lub zawodników będących członkami kadry narodowej lub reprezentacji olimpijskiej, lub reprezentacji paraolimpijskiej, lub uprawiających sport w ramach ligi zawodowej w rozumieniu tej ustawy, lub dzieci i młodzieży uczestniczącej we współzawodnictwie sportowym prowadzonym przez odpowiedni polski związek sportowy;
     
  • bez udziału publiczności.

Dział 93 PKD jest jednak bardzo szeroki. Obejmuje nie tylko obsługę stoków, czy parki rozrywki, ale także działalność klubów sportowych amatorskich, np. szachowych, działalność centrów fitness, a nawet działalność związaną z organizowaniem wydarzeń sportowych.

Zamknięte zostaną stoki dla amatorów, ale także - uwaga, to nie pomyłka - grupowe zajęcia on-line: szachowe, fitness czy jogę. Zabronione jest też organizowanie zawodów on-line.

Wyciągi i kolejki w miejscach turystycznych mogą natomiast wozić każdego...

Co z przemieszczaniem się w sylwestra i Nowy Rok?

Zgodnie z § 26 tego rozporządzenia od dnia 31 grudnia 2020 r. od godz. 19.00 do dnia 1 stycznia 2021 r. do godz. 6.00 na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej przemieszczanie się osób przebywających na tym obszarze jest możliwe wyłącznie w celu:

1) wykonywania czynności służbowych lub zawodowych lub wykonywania działalności gospodarczej;

2) zaspokajania niezbędnych potrzeb związanych z bieżącymi sprawami życia codziennego.

Rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1–6 i 8–13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Zakazy w świetle całego systemu prawa

Zakaz przemieszczania się nie jest „czasowym ograniczeniem określonego sposobu przemieszczania się” ani też „nakazem określonego sposobu przemieszczania się”, jak wskazuje art. 46a i art. 46b pkt 1–6 i 8–13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Tymczasem zgodnie z art. 52 ust. 1-3 Konstytucji RP

każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu, każdy może swobodnie opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a wolności te mogą podlegać ograniczeniom określonym w ustawie.

Ustawa czy rozporządzenie?

Można więc łatwo dostrzec, że ustawodawca powinien ewentualne ograniczenia wprowadzić w ustawie, a nie umieszczać w niej delegację ustawową w tym zakresie. Ponadto ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w ramach delegacji pozwala na ustanowienie czasowego ograniczenia, a nie czasowego zakazu przemieszczania się. Do tego wskazano na ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się, a więc za każdym razem konieczne jest wskazywanie jakiego sposobu przemieszczania się ograniczenie dotyczy.

Rzecznik Praw Obywatelskich

Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar w programie "Newsroom" WP skrytykował nowe obostrzenia. - Jestem przekonany, że te rozwiązania są niekonstytucyjne. Żeby wprowadzić zakaz przemieszczania się, należałoby uchwalić ustawę - tłumaczył RPO. Jeżeli chodzi o działania związane z pandemią, nie ma praworządności. Cały aparat państwowy jest nastawiony na osiągnięcie określonych celów politycznych -mówił Adam Bodnar i ocenił, że ewentualne sprawy w sądzie - ws. złamania godziny policyjnej - mogą być rozpatrzone na korzyść obywateli.

Co na to Rząd i organy ścigania?

Nie po raz pierwszy przepisy rozporządzenia skonstruowane zostały w sposób tak dalece nieprecyzyjny, że wykładni ich dokonuje nawet rzecznik prasowy Policji. Stwierdził, że policjant, który przyłapie nas poza domem, powinien dokonać oceny sytuacji po szczegółowym wypytaniu nas o okoliczności”.

Powyższe oznacza, że naruszana zostaje funkcja gwarancyjna prawa wykroczeń. Funkcja ta sprowadza się do tego, że nikt nie może „domyślać się” czy zostanie uznany za osobę winną popełnienia danego czynu czy też nie. Przesłanki popełnienia wykroczenia powinny zostać tak sformułowane, aby było jasne jakie działania lub zaniechania wypełniają je. W tej sytuacji, jeśli obywatel ma dowiadywać się, czy popełnił wykroczenie, czy też nie dopiero po przepytaniu go przez funkcjonariusza Policji, nie sposób mówić o zachowaniu jakiejkolwiek funkcji gwarancyjnej prawa wykroczeń.

Premier RP Mateusz Morawiecki przyznał pośrednio na jednej z konferencji prasowych, że rząd jest świadomy braku podstaw prawnych do wprowadzania zakazu przemieszczania się rozporządzeniem. Miał stwierdzić, że zdecydowano się, już w nowym roku 2012, na uregulowanie kwestii kar za nieprzestrzeganie rygorów w ustawie, a nie rozporządzeniu. Ponadto określił obostrzenia jako „postulat” oraz „dezyderat”, przy czym warto wyraźnie zaznaczyć, że w prawie karnym i prawie wykroczeń nie przewidziano sankcji za naruszanie „postulatów” lub „dezyderatów”.

Obostrzenia prawne a zdrowy rozsądek

W ocenie autorytetów prawniczych „godzina policyjna” nie ma żadnych podstaw prawnych i nie znalazłby uznania w oczach sądów. Biorąc pod uwagę przeważające dotychczasowe stanowisko sądów powszechnych wniosek o ukaranie wniesiony w oparciu o przedmiotowe rozporządzenie i art. 54 KW prawdopodobnie przepadnie. Rząd najpewniej również ma tego świadomość stąd pewne "zmiękczenia" przekazu i nakazy nazywane postulatami. Należy mieć na uwadze, że są to tylko przepisy, króre ktoś - lepiej lub gorzej - wprawdza w jakims celu, a później ktoś na ich podstawie wydaje orzeczenia. Chyba jednak w tej konkretnej sytuacji nie o same przepisy chodzi.

Najważniejszy pozostaje zdrowy rozsądek i świadomość jak ważne w obecnym zagrożeniu epidemicznym jest unikanie dużych skupisk. Być może lepiej jest spędzić Święta czy sylwestra w węższym gronie, choćby w domu, aby za jakiś czas móc sie cieszyć swoim towarzystem bez ograniczeń. Zdecydowanie lepiej z rodzicami czy dziadkami szukać czystego powietrza na spacerze w parku, niż szukać miejsca w szpitalu, żeby tlen podawała im aparatura. 

Rok 2020 na szczęście dobiega końca... 

Artykuły, które mogą Cię zainteresować