Najprostszy testament można sporządzić samodzielnie. A i tak będzie prawomocny

Jednym ze sposobów przekazania nieruchomości dzieciom czy krewnym jest odpowiedni zapis w testamencie. Ale żeby testament spełnił swoje zadanie, musi spełnić kilka warunków


O czym przeczytasz?

Warunki, jakie musi spełnić testamentPolskie prawo dopuszcza kilka rodzajów testamentów. Nie będziemy się zajmować testamentami specjalnymi, które dotyczą m.in. podróży morskiej czy wojny, tylko skupimy się na takich rodzajach ostatniej woli, którą można sporządzić w normalnych warunkach.

Co pewniejsze - komputer czy pióro?

Najprostszy do sporządzenia jest testament, spisany przez spadkodawcę własnoręcznie (nie można go napisać na komputerze, wydrukować i podpisać, musi być spisany w całości własną ręką). Jest to tzw. testament holograficzny.

Według przepisów, osoba sporządzająca swoją ostatnią wolę po prostu musi ją spisać, a następnie podpisać i podać datę, kiedy testament został sporządzony. To ostatnie ma podwójną wagę – data ma znaczenie dla uniknięcia ewentualnych prób podważenia testamentów np. wskutek zarzutów o utratę zdolności do czynności prawnych. Poza tym jeśli ktoś sporządził kilka testamentów, to liczy się ten, który ma najpóźniejszą datę. Wprawdzie testament bez daty również może być ważny, ale lepiej po prostu o niej pamiętać.

Jak wzmocnić siłę testamentu?

Innym rodzajem testamentu jest ten sporządzony przez notariusza. Wprawdzie wiążą się z nim koszty, które się różnią w zależności od tego, co w testamencie zostało zapisane, ale za cenę maksymalnie 200 zł spadkodawca uzyskuje pewność, że jego wola będzie praktycznie nie do podważenia.

Testament notarialny powinien zostać sporządzony przez notariusza lub asesora notarialnego, odczytany w obecności testatora, który musi rozumieć treść i znaczenie całej czynności, a następnie przezeń podpisany. Taką wersję ostatniej woli można zdeponować u notariusza, co stanowi dodatkowe zabezpieczenie.

Koszty sporządzenia testamentu

Sporządzenie testamentu u notariusza kosztuje 50 zł. Jeśli jednak są w nim tzw. zapisy zwykłe (czyli zobowiązanie osoby wskazanej w dokumencie do określonego świadczenia na czyjąś rzecz), polecenia (czyli nałożenie obowiązku określonego działania na spadkobiercę) ewentualnie zapisy pozbawiające członka rodziny zachowku (czyli odebranie osobie bliskiej prawa do wynikającej z przepisów o dziedziczeniu części majątku), koszt sporządzenia testamentu rośnie do 150 zł.

Jeszcze więcej, bo 200 zł, będzie kosztował testament, w którym pojawią się zapisy windykacyjne. Chodzi o takie zapisy, wg których wskazana w ostatniej woli osoba zyskuje prawo do wskazanych rzeczy czy części majątku z chwilą śmierci testatora.

Jak urzędnicy mogą pomóc w sporządzeniu ostatniej woli?

Trzecim rodzajem testamentu, dopuszczonego przez polskie prawo w normalnych okolicznościach, jest testament urzędowy (lub allograficzny). Aby go sporządzić, należy się udać do jednej z tych osób: burmistrza, prezydenta miasta, wójta, starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego. W ich obecności a także przy świadkach (łącznie przy sporządzeniu takiego testamentu muszą być 2 osoby) należy wygłosić swoją ostatnią wolę. To oświadczenie powinno zostać zaprotokołowane i następnie podpisane przez testatora, urzędnika, przed którym składa się ostatnią wolę, oraz przez świadków.

Uwaga – z tej formy nie mogą skorzystać osoby niesłyszące, nieme lub nieumiejące pisać. Na dodatek konieczna jest obecność jednego z urzędników, o których mowa powyżej, co oznacza, że czynności nie może dokonać pełnomocnik tej osoby. No i przy sporządzaniu testamentu urzędowego powinno być co najmniej 2 osoby.

Jeśli nie testament pisemny, to jaki?

Jest jeszcze jedna dopuszczalna forma ogłoszenia ostatniej woli – czyli testament ustny. Jest to możliwe w sytuacji, kiedy życie testatora jest zagrożone (czyli jest on np. ciężko chory). Aby testament ustny był ważny, musi zostać ogłoszony w obecności trzech świadków, z których żaden nie jest w testamencie wymieniony (ani też nie jest spokrewniony czy związany z osobami, które są tam wymieniony). Dodatkowo świadkowie nie mogą być głusi lub niemi, muszą znać język, w którym testament został ogłoszony, nie mogą być skazani za składanie fałszywych zeznań.

Następnie testament powinien zostać spisany i podpisany przez testatora i dwóch świadków lub przez trzech świadków (jeśli testator zmarł). Na spisanie testamentu jest 6 miesięcy. Możliwe jest także stwierdzenie ważności ustnego testamentu przed sądem na podstawie zgodnych zeznań trzech świadków.

Artykuły, które mogą Cię zainteresować