Czym się różni mieszkanie komunalne od mieszkania socjalnego?

Na mieszkanie komunalne mogą liczyć zazwyczaj ci, których nie stać na kupno czy wynajem mieszkania na rynku. Mieszkanie socjalne zaś mogą otrzymać osoby, które są w wyjątkowo złej sytuacji materialnej.


O czym przeczytasz?

Mieszkanie socjalne przysługuje niezamożnymMieszkanie komunalne to po prostu mieszkanie, które należy do samorządu – miasta czy gminy. Zazwyczaj z mieszkań komunalnych korzystają osoby, które ze względu na niskie dochody nie są w stanie kupić lokalu na kredyt. Mieszkanie socjalne to także mieszkanie komunalne rodzaj mieszkania komunalnego, z którego korzystają osoby o najniższych dochodach, często po eksmisjach.

Różnice biorą się stąd, że w przypadku mieszkania socjalnego umowa najmu zawierana jest na czas określony i że czynsze w takich lokalach muszą być niższe niż w lokalach komunalnych. A także – co często jest regułą, choć wcale tak być nie musi – mają niższy standard.

Mieszkanie komunalne tylko dla niezamożnych

Aby zostać najemcą lokalu komunalnego trzeba spełnić określone warunki. Przede wszystkim trzeba wykazać, że miasto czy gmina jest miejscem stałego pobytu osoby, która stara się o lokal komunalny.

Kolejnym warunkiem jest dochód, który nie może przekraczać ustalonego przez samorząd limitu. Zwykle jest on powiązany z przeciętnym wynagrodzeniem brutto w danym województwie. Na przykład w Warszawie jest to w przypadku jednej osoby 55 proc. przeciętnego wynagrodzenie w województwie, ogłoszonego w  ostatnim czasie, w przypadku gospodarstwa dwuosobowego – 82,5 proc., a trzyosobowego – 102,5 proc.

Następny warunek to brak prawa do innego lokalu w powiecie, w którym znajduje się gmina, lub w powiecie sąsiednim, ewentualnie zamieszkiwanie w zbyt małym lokalu. Zbyt mały lokal – znowu przykład z Warszawy – to 7 metrów kwadratowych na 1 osobę i po 6 m kw. na każdą kolejną. A wiec jeśli trzyosobowa rodzina mieszka na 19 m kw., może ubiegać się o lokal komunalny. W kolejce po lokal komunalny może ustawić się także ten, kto mieszka w budynku przeznaczonym do rozbiórki.

Umowa na czas nieokreślony, ale nie na zawsze

Ważne jest, że umowę najmu lokalu komunalnego zawiera się bezterminowo. Jednak to, że umowa jest stała, nie oznacza, że nie może zostać wypowiedziana. Może do tego dojść, jeśli najemcy nie płacą czynszu, jeśli zakłócają spokój innym mieszkańcom, jeśli używają mieszkania w nieprawidłowy sposób, choćby poprzez podnajmowanie. Przy wypowiedzeniu umowy do gry wkracza sąd, który może orzec, że osoba, która musi opuścić wynajmowany lokal, ma prawo do lokalu socjalnego.

Lokal socjalny tylko tymczasowo

Z zasady lokal socjalny to lokal tymczasowy. Dlatego umowy zawierane są na czas określony. Chodzi o uniknięcie sytuacji, kiedy lokal socjalny zajmują osoby nieuprawnione, a więc takie, które zwiększyły swoje dochody, uzyskały prawo do innego lokalu (choćby wskutek dziedziczenia). Dlatego samorząd może zawierać nowe umowy na wynajem lokalu socjalnego na czas określony, ale nie może takiej umowy zawrzeć na czas nieokreślony.

Oczywiście, można sobie wyobrazić sytuację, kiedy osoba wynajmująca lokal socjalny poprawia swoją sytuację na tyle, że jest w stanie opłacać najem mieszkania komunalnego i gmina jedynie zmienia status lokalu z socjalnego na komunalny. Ale to wymaga, aby mieszkanie socjalne miało przyzwoity standard. Tymczasem przepisy pozwalają, aby lokal socjalny – czyli tymczasowy – miał standard obniżony. A więc dopuszczają, aby dostęp do ustępu i bieżącej wody był poza lokalem, a minimalna powierzchnia to 10 m kw. na 1 osobę i po 5 na każdą kolejną.

Czynsz w mieszkaniach socjalnych musi być – z mocy prawa – niższy niż w mieszkaniach komunalnych. Dokładnie – nie może przekraczać połowy najniższego czynszu w mieszkaniu należącym do zasobów komunalnych.

Mieszkanie socjalne należy opuścić, jeśli wzrosły dochody

Najem mieszkań socjalnych, podobnie jak komunalnych, wiąże się z określonymi obowiązkami. Poza dbaniem o stan lokalu, koniecznością opłacania czynszu i stosowaniem się do zasad współżycia społecznego, trzeba na życzenie gminy przedstawiać oświadczenia o dochodach, a jeśli to nie wystarczy – informacje o dochodach, choćby pochodzącą z urzędu skarbowego, ewentualnie oświadczenie o majątku. Jeśli tych dokumentów się nie złoży, miasto ma prawo narzucić najemcy dużą podwyżkę czynszu (to zwykle dotyczy mieszkań komunalnych, bo w przypadku socjalnych w grę wchodzi raczej zakończenie umowy). Gdy okaże się, że np. stan finansowy najemcy poprawił się tak, że jego dochody przekraczają limit wyznaczony przez gminę, ta może również podnieść czynsz. Jeśli jednak sytuacja finansowa ulega pogorszeniu, może ona dokonać obniżki czynszów

Artykuły, które mogą Cię zainteresować